Youth Board in Benin

In het kader van het 'Give us a minute'-project vertrokken Pauline en Marijke naar het West-Afrikaanse Benin.Het verslag van hun intense reis lees je hieronder.

Het verslag: De Plan Youth Board en Afrique

De eerste voetstappen op Afrikaanse bodem

Met enige vertraging zijn we aangekomen in Cotounou, de economische hoofdstad van Benin (West – Afrika). De rugzak van Marijke is niet meegereisd, we mogen er die de volgende dag komen oppikken. De douanier die aangifte van de verloren rugzak noteerde, wilde graag met Marijke trouwen… Welkom in Afrika! Het is een vreemde gewaarwording: ’s Morgens stonden we met onze winterjassen op het station van Kortrijk en amper 10 uren later bevinden we ons tussen de palmbomen en genieten we van tropische temperaturen.

Ontwaken in Cotounou

We overnachten in een poepchique luxehotel, waardoor de tegenstelling met de lokale bevolking des te meer voelbaar is. Het personeel heeft een zwarte huidskleur wat ons het beetje het gevoel geeft een bende verstokte rijke kolonialen te zijn die minzaam terug ‘bonjour’ zeggen of lachen naar die ‘zwartjes’. Vreselijk!
We maken een avondwandeling naar de zee vlakbij het Hotel. Zwemmen is niet mogelijk: de zee aan de West-Afrikaanse kust is te wild.

Op de terugweg worden we nogmaals met onze neus op de feiten gedrukt. Mensen die in deze broeiende hitte (soms wel 44°C) op het veld werken, kinderen die met zware emmers water en zand zeulen, een meisje van zes dat wordt belast met de zorg voor haar jongere zusjes enzovoort. Terwijl wij enkele stappen verder ons airco – hotel binnengaan via een deur die voor ons opengehouden wordt.

Van de ene naar de andere gouden kooi

Vandaag verlaten we voor het eerst echt onze gouden kooi (lees: ons Hotel in Cotounou). Toch hebben we het gevoel van de ene kooi naar de andere geslingerd te worden. In de geaircode auto (met boysband – muziek) krijgen we een rondleiding door de hectische stad.
We worden begeleid door een chauffeur van Plan Benin. Zij dragen de verantwoordelijkheid over deze Belgische delegatie (wij dus…) en daarom wordt er niet aan het toeval overgelaten, vandaar de gouden kooien…

Het valt ons op dat hier geen hoge gebouwen staan. Hier en daar misschien een betonnen constructie van een viertal verdiepingen, maar dat is eerder uitzonderlijk. Tijdens de rit proberen we alle nieuwe beelden in ons op te nemen: De voorbijrazende brommertjes waar soms wel vijf mensen opzitten, verkopers die langs de weg benzine in plastiek flessen verkopen, overal slapende Beninezen, baby’tjes spelend tussen het vuil langs de weg, vrouwen met tot de nok gevulde manden op hun hoofd …
’s Avonds vertrekken we naar een afgelegen strand waar we gewerkt hebben aan ons filmtalent (een cursus cameratechnieken verleer je even snel als een les wiskunde…), krabbetjes achtervolgd hebben, maar vooral genoten hebben van de prachtige omgeving!

Landinwaarts: een zoveelste cultuurshock

Vandaag staat ons eerste terreinbezoek op het programma. We laten onze gouden kooi achter ons. Met de jeep reizen we via hobbelige landweggetjes naar “Sinlita”, een gehucht werkelijk in the middle of nowhere. Helemaal dooreen geschud komen we er aan en worden we meteen omringd door een steeds aanzwellende stroom van kinderen. Een groep jongeren had meegewerkt aan een onderzoek naar de veiligheid van kinderen en jongeren in extreem kleine, armtierige gemeenschappen. Het onderzoek heeft ervoor gezorgd dat kinderen vaker voor hun mening durven uit te komen. Zo was er een meisje dat na het onderzoek besliste opnieuw naar school te gaan.

Tijdens de terugrit en gedurende de hele avond bleven beelden van Sinlita door ons hoofd spoken: kinderen met misvormde navelputjes, huizen die niet meer zijn dan kleine krotten waar kippen, vlooien, geiten en mensen in – en uitlopen, dikke buiken die duidelijk wijzen op ondervoeding, littekens op de kinderlichaampjes veroorzaakt door de alternatieve voodoo – geneeskunde maar vooral de donkere ogen van de kinderen die in deze realiteit leven ...

We overnachten in het ontzettend eenvoudig “Hotel le Baron”, op een dik uur rijden van het dorpje. De elektriciteit valt er om de haverklap uit en er is geen enkele vorm van luxe te verkennen: echte couleur locale, waar we ook van kunnen genieten.

Ontwaken tussen de kippen

We worden gewekt door de plaatselijke haan en zijn kroost kippen die vlakbij onze kamers hun hok hebben opgeslagen.

Op het programma staat vandaag een vergadering met “Le CVED” (een plaatselijke jongerenwerkgroep), een schoolbezoek, het bijwonen van een radio-opname en er zelf aan deelnemen! In Benin is radio een doeltreffend sensibiliseringsmiddel omdat dat het enige communicatiemiddel is dat redelijk toegankelijk is. Met radio bereik je in Benin dus  veel mensen en het is bovendien positief voor het zelfvertrouwen van de jongeren die zelf radioprogramma’s maken. Plan ondersteunt hen hierbij. Wij woonden een radio – uitzending van ‘Couffu FM’ bij, over het overmatige gebruik en de gevaren van pesticiden op de katoenplantages. Pesticiden zijn niet alleen dodelijk voor de insecten, maar vaak ook voor de kinderen die op het veld moeten werken. Daarnaast binden vrouwen hun baby’tjes op de rug terwijl zij katoen plukken waardoor ook de baby’s besmet worden.

De hele dag werden we vergezeld door Marcel en Léa, twee jongeren die lid waren van “le CVED”die we ’s morgens ontmoetten. Dit leverde hilarische momenten op zoals samen zingen :“ I am a Barbie girl in a Barbie world”( je zou het misschien niet verwachten maar dat is een gekend lied in Benin). Momenten die zodanig leuk waren dat er spontaan een glimlach verschijnt als we eraan terugdenken!

Naar school en op toilet op z’n Afrikaans

Na een vettig ontbijt, dat bestond uit omelet en brood met smeerkaas, gingen we weer op pad. De Plan-school die we vandaag bezochten had één leslokaal en een bibliotheek zonder boeken. De andere klassen bestonden uit een paar banken onder een boom neergezet. Je kunt je wel inbeelden wat er gebeurt in het regenseizoen: vochtige schoolbanken, modderige ondergrond en natte kinderen met vuile schooluniformen.

En dan de toiletten… Hoe ziet het eerste toiletbezoek van een Westerling(e) in Benin eruit? De Westerling wandelt op de aparte hokjes af waarbij de stank hem/haar al van meters op afstand tegemoet komt.
Met wat schroom opent de Westerling(e) de deur en ziet… geen witte toiletpot met een rolletje toiletpapier ernaast maar gewoon een gat in de grond met er rond wat palmbladeren of als hij/zij geluk heeft een paar cursusblaadjes die dienst doen als toiletpapier. Water is zo schaars dat ze het niet in het toilet zullen gieten en schoonmaakproducten zijn al helemaal niet te bespeuren.
Wij, Westerlingen, ondergaan een instantcultuurshock.

Voor de radio-opnames van “Kids Waves” (radio door en voor kinderen) die plaatsvonden op het grote plein van de school, kwamen honderden kinderen en hun ouders opdagen. Wat ons erg getroffen heeft is dat de kinderen in het publiek op hun plaats gehouden worden door bullebakken die met stokken keihard op de benen van de kinderen sloegen. Als wij onze koeien zo zouden behandelen zou GAIA al steigeren en actie gaan voeren maar hier in Afrika is dit de manier van orde handhaven. Heel pijnlijk, maar ook dat is Afrika.

De drie intensieve dagen op het terrein zijn voorbij. Te kort, maar ontzettend intens en daardoor ontzettend vermoeiend. We worden een beetje overmand door dubbele gevoelens. De extremen van de afgelopen dagen maken ons opstandig en stil. Hier zal wat tijd moeten overgaan om alles een plaatsje in ons volle hoofd te geven.

Hoe de Beninese Sophie (20 jaar) ons hart stal en hoop geeft…

Terug in Cotounou hebben we een gesprek met Sophie, 20 jaar en één van de aanwezigen op de AIDS – conferentie in Toronto afgelopen augustus. Zij is de vertegenwoordigster van een jongerengroep in haar regio die door Plan wordt opgezet. Die jongerengroepen bestaan uit jongeren van alle slag: analfabeten, alfabeten, jongens én meisjes. Ze komen regelmatig bijeen om een aantal problemen in hun gemeenschap in kaart te brengen. Ze zoeken samen naar oplossingen en krijgen vormingen van Plan over een aantal problemen. (HIV/Aids, seksuele gezondheid, Kinderrechten,…) Zij vertelt honderduit en ze vult ons met warmte en hoop. Zij heeft ons overtuigd dat er hoop is, ze heeft ons overtuigd dat jongeren niet alleen kwetsbaar maar vooral weerbaar zijn.

De ontmoeting was zo’n voltreffer dat we haar vragen om de volgende dag terug te komen. Ze kan zich vrijmaken en we kunnen “à demain” in plaats van “salut” zeggen… We worden er vrolijk van.

Last but not least

Onze laatste dag in Benin is aangebroken. We trokken met onze camera de stad in, deze keer te voet. Ons doel was om getuigenissen van straatkinderen te verzamelen. Na een tijd zoeken, vonden we een jongetje die bereid was om gefilmd te worden. Hij verkocht uurwerken. Hij vertelde ons dat hij op een dag wat geld op straat gevonden had en met dat geld had hij zijn handeltje opgezet… Hijzelf en zijn vriendjes kwamen uit Nigeria en verkochten  schoensmeer en borsteltjes. Toen we onze camera uithaalden, werden we bruut onderbroken door een man die ons verbood te filmen! Hij schreeuwde de hele straat bijeen en opeens bevonden we ons in het middelpunt van een hevige discussie. Verstandig als we zijn, besloten we om onze camera op te bergen. De jongetjes waren met de noorderzon verdwenen. Sophie die ons had begeleid in de stad, was ontgoocheld en wilde koste wat het kost verdergaan. Onze coördinator die ons overal op de voet volgde tijdens deze reis, was resoluut: we nemen geen risico’s, we gaan terug naar het Hotel. En wellicht was dat inderdaad een goed idee.

We leerden Sophie zwemmen in het zwembad van het Hotel (nou ja, we deden een poging). Tijdens het middageten namen we uitgebreid afscheid.
We hopen op de hoogte te blijven van de vele projecten die in Benin tot beterschap zouden moeten leiden.

We zuchten en hopen dat er stap voor stap effectief verandering zal komen. Want het is nodig, echt echt nodig. Een boeiende, intense reis vol extremen.

Pauline en Marijke